นักจิตวิทยาได้พยายามใช้หลักเกณฑ์ต่างๆในการจำแนกประเภทของแรงจูงใจวิธีการหนึ่งคือการแบ่งออกตามพื้นฐานของการเกิดแรงจูงใจ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
1. แรงจูงใจภายใน (Intrinsic Motivation) เป็นภาวะที่บุคคลเห็นคุณค่าของกิจกรรมที่ดีทำด้วยความเต็มใจโดยถือว่าการบรรลุในกิจกรรมนั้นเป็นรางวัลอยู่แล้ว
องค์ประกอบที่ทำให้เกิดแรงจูงใจภายในมี 3 ประการ
1.1 ความสนใจ
1.2 ความต้องการ
1.3 ทัศนคติ
2. แรงจูงใจภายนอก (Extrinsic Motivation) เป็นภาวะที่บุคคลแสดงพฤติกรรมที่แสดงออกมาเพราะมีสิ่งใดสิ่งหนึ่งมาเร้าไม่ได้ทำเพื่อความสำเร็จในสิ่งนั้นเลย เช่นการกระทำเพื่อต้องการรางวัล ตำแหน่ง และ เกรด เป็นต้น
องค์ประกอบที่ทำให้เกิดแรงจูงใจภายนอกมี 3 ประการคือ
2.1 เป้าหมาย
2.2 การรู้เรื่องเกี่ยวกับความก้าวหน้า
2.3 สิ่งจูงใจ
